Friday, 4 October 2019

gen Nicholas Williams in Kernowek Standard (KS)

Dyllys gen Evertype.
Rod Lyon (Tewennow) yw aswonys dâ gans kenyver Kernowegor. Heb mar ev yw George in “George ha Samantha.” Dres lies bledhen ev a wre redya an Nowodhow wàr BBC Radyo Kernow hag ev a veu Bardh Meur a Orseth Kernow inter dyw vil try ha dyw vil whegh. Rod re dhyllas lyver nowyth agensow in dadn an tîtel Colloquial Doesn’t Mean Corrupt. I’n lyver-ma yma Rod ow settya in mes y dybyansow ow tùchya an tavas dasserhys ha’n taclow a alsa bos amendys ino. An dasserghyans Kernowek a dhalathas gans Henry Jenner ha’y Handbook of the Cornish Language, a dheuth in mes in mil naw cans peswar. Jenner o scolor dâ ha dre vrâs ev a fùndyas y form a’n tavas wàr an screforyon a Gernowek adhewedhes, Andrew Borde, na Bosons, William Gwavas, Oliver Pender, hag erel. Ny wrug Jenner ûsya tavas an Osow Cres marnas dhe lenwel an ajwiow i’n yêth adhewedhes. Pàn verwys Jenner, bytegyns, Robert Morton Nance a veu hùmbrynkyas an dasserghyans. Ev a worras a denewen an sort a Gernowek faverys gans Jenner ha settya in y le yêth growndys wàr an textow moyha avarr, spessly Passyon agan Arlùth ha’n Ordinalia. Y wharva ytho na vedha deskys dres lies bledhen ma’s versyon a’n tavas in gwiryoneth o re goth ha re goynt rag an bÿs modern. Yth esa taclow i’n textow avarr nag esa ow plêsya Nance ha dre dowl ev a wrug aga ankevy. Rag ensampyl ny vydna Nance ûsya lavarow kepar ha nynj yw ‘is not’, nynj o ‘was not’; res o screfa nyns yw, nyns o, kynth o nynj kebmyn i’n textow moyha avarr. Pelha Nance a dhesky an amser tragorfennys pò ‘pluperfect tense’, ev re dhodhya ‘he had come’, rag ensampyl, kyn nag yw hedna kefys ma’s in Passyon agan Arlùth yn udnyk. Coynt o inwedh na vydna Nance alowa ragoclûsyans pò ‘pre-occlusion’ in geryow kepar ha gwydn, bedneth, cabm, obma kynth yw formys a’n par-na kefys mar avarr avell Bêwnans Meryasek. Pelha nyns o Nance parys dhe dhesky dellfatell rag formya cows reportys, rag ensampyl in lavarow kepar ha why a wel fatell ywa gwrÿs ‘you see that it has been done’, pò ny a wodhya dell esen ny in trobel brâs ‘we knew that we were in big trouble.’ Yma Rod ow qwil mencyon kefrÿs a daclow kepar ha dhodhans ‘to them’, gansans ‘with them’ ha spessly a’n rag’hanow anjy, anjei neb a devys yn naturek i’n tavas hag yw kebmyn i’n textow a’n seytegves cansvledhen; forbyddys yn tien o oll an re-na gans Nance. Yma Rod ow terivas inwedh nag ywa compes leverel dewotty in le a tavern na dhe ûsya arhans ‘silver’ rag mona ‘money’. Orth dyweth an lyver yma Rod ow tysqwedhes pana spladn yw Kernowek Wella Rowe rag agan dedhyow-ny hag yma va ow ry nebes textow dhyworth Rowe das-screfys in spellyans modern. Yma fest moy in lyver Rod ha me a vynsa comendya dhe bùbonen y berna ha’y redya. Colloquial Doesn’t Mean Corrupt a yll bos kefys dhyworth Amazon ha nyns usy ow costya ma’s dêwdhek puns.