Friday, 14 June 2019

Covyon Richat Gendall 6

Ma an mor ow terevel fol !
A-dherag, thera Offa war an trad dhe Mermansk, gwitha war an gorholyon warow, bès pa wrügons radna tredha nei pegans tröednek, (Obma, ma RG ow menya pegans trovadnek - henn ew oll an dilhas ha daffar eus othom anodho e'n powyow tòbm. NK) an whedhlow o lies ort pele a venja nei kemeres le üdn destier aral a veu mellyes en droglam, ha mos vel cosgar (Obma, ma RG ow menya gwithyjy.) dhe lû batal a venja mos dhe'n Mor Cres, parys dhe helhy submarines ha obery avel defens ayr.
Rag hedhes an Mor Cres, bès e'n kettermyn rag goheles an submarines ha playnys an escar, nei geth (= eth 'went') pell dhe ves e'n Mor Brâs Atlantek, ha jimmery-cry ! (d. exclamation), fatel o hei garow ! Na wrüga vy scantlowr debry tabm terebo nei dhe hedhes coselha dowrow pelha dhe'n sooth, rag me a veu cleves mor tydn, ha keniver darn boos a venjama clonka o kellys mes an scons ! El dra aljam debry heb dânger a veu kes, bès an choclat a res dhen dhe eva, ha leb ken maner a via dhemm meur luhes, na aljama y dochya, soweth.
El le a aljama bos heb omglowes clav, tho purl pedn a wern, a dalvia e hedhes dhort crambla skeyl horn, ha 'fenaigel' ow honan ort an topp rag gawas ow honan en bera. An 'neyth bran' o tellys gen shrapnel.

Geryow: gorholyon warow: cargo ships; wrügons - a variant of wrüssons; el: the only; kemeres le: take (the) place of; an Mor Cres: the Mediterranean; scons: bulwark(s); meur luhes: very welcome; purl: lookout post. d.; pedn an wern: the top of the mast; hedhes: reach; tellys: holed. 

Sunday, 9 June 2019

Derevel scath gen Neil Kennedy (SWF Lt)


Ha me ow qwandra reb an mor, òbma en Breten Vian, whath nag ew moy avel
Ma sawor wheg an plankys playnys ow lenel
 an shoppa.
peder seythen alebma, me a dheth warbydn scath coth ha tellys, tabm hirra avel pemdhek troos en hester - pò nebes en dadn pajer meter ha hanter warlergh an mesür metrek - ha pemp troos y les. 
Henn'ew üdn meter ha hanter. En lowr le a veu egerys an plankys gen an howl. Gellys kerdh pùb tabm calk gen an gwens ha'n mor. Òbma hag ena, thera whenn ow tevy tredh plankys an strasow ; saw nag era tra veth a alja cüdha y shâp : an pedn derag kilynyes warlergh maner an scathow e'n pow-ma, an estyllen dhelher ledan - ha'n keyn o down lowr rag gòlya. Thera toll rag gwern e'n treuspredn derag, m'alja bos prevys, ha bahow rag lew.
Ter me an bres, der vaner dhesempias, fatel via da dhemm derevel scath ow honan, ha ternos me a dhallathas tedna an peth a venjama gwil war dabmow paper – scath a'n keth hester, moy pò le, a blankys sab Douglas ha prednyer derow. Ha lebmyn – gen hesken, morthol, tarder, gedn ha playn - ma dallethys an whel. Ma trehys genam an keyn ha jùnys dhodho an stevn gen scarf hir ha speikys brâs a horn. Ma sawor wheg an predn nowydh-trehys ow lenel an spâs bian leb erom ow lavürya ; Ma kentrow cober spladn war an benk. Ea, dallethys ew etta saw na vedh gwres moy terebo gwav dre reson me dhe vos dhe g/Kembra pùb bledhen en hav rag lavürya. Rag hedna, res ew dhebm astel lebmyn ha cessya heb gwil tra veth et y gever terebo cres mis Gwedngala pa vo tremenys an Chanel genam eneth arta. Ria reva !
Saw, sür oma der vedh diwethys (KS dewethys) rag ow nessa fedn-bloodh en Mis Ebrel 2020, ha lonchys dhort cauns a'n porth, speis wòja hedna dhe g/Cala Me.

Friday, 7 June 2019

Petrok Sans gen Nicholas Williams in Kernowek Standard (KS)

Kewgh dhe wosowes òbma :
https://anradyo.com/2019/06/07/rang434-2/
Petrok yw onen a’n sens moyha gonedhys i’n powyow Keltek hag in Pow an Sowson.
Petrok Sans - Eglos Bosvena 
Yma an hanow
Petrok ow mênya ‘Pedyr bian.’ In Kembrek an sans yw gelwys Pedrog, form yw gwelys rag ensampyl i’n hanow Llanbedrog in Penvro. In Bretonek ev yw gelwys Pérec, form kefys in Lopérec, hanow a beswar tyller in Breten Vian. In Kernowek, dell hevel, an sans a vedha gelwys *Pedrek, clôwys i’n henwyn tyleryow ‘Little Petherick’ ha ‘Trebetherick’. Yth yw an sans cofhës inwedh in hanow Sowsnek ‘Padstow’, usy ow tos dhyworth Sowsnek Coth *Petroces Stow. Yma dhyn dew dext a vêwnans Pedrek, an eyl screfys i’n unegves cansvledhen ha’y gela adro dhe gans bledhen wosa hedna. Warlergh an secùnd istory Pedrek o mab Glywys mytern in Kembra, hag ytho ev o êwnter an sans, Cadoc pò Casek. Pàn verwys y das, Pedrek a sconyas bos mytern wàr y lergh, saw ev êth gans bagas a vryntynyon yonk dhe Wordhen le may whrussons studhya ha bêwa avell menegh. Ugans bledhen moy adhewedhes Pedrek a dheuth dhe Vreten Veur ha londya orth hayl Dowr Camel. Ena ev a vetyas gans managh gelwys Gwedhenek, neb a wrug dascor y vanaghty dhe Pedrek. Rag hedna ‘Padstow’ yw gelwys Lanwedhenek in Kernowek. Pedrek ha’y gowetha a vêwas ena yn sempel dres lies bledhen. Ena y êth avel prierynas dhe Rom ha dhe Jerùsalem. An text a lever, kyn nag ywa êsy dhe gresy, fatell wrug Pedrek viajya dhe Eynda hag a veu tregys in enys i’n mor ena seyth bledhen, le na gafas ev ha’y gowetha mar voos ma’s udn pysk yn udnyk. Pedrek a dhewhelys dhe Gernow. Ev a ladhas serpont uthyk ha gwil dhe dhen marow dasvêwa. Ena ev êth gans dêwdhek dyscypyl dhe’n gwylfos, dre lycklod hèn o ‘Little Petherick’ (Nansfenten in Kernowek). Ev a sawyas carow esa den nôbyl gelwys Costentyn owth helghya. Pedrek a wrug trailya Costentyn dhe’n fëdh ha’y vesydhya. Pedrek a fùndyas udn managhty moy hag i’n eur-na ev a dhewhelys dhe Lanwedhenek, le may ferwys ev. Kynth o Lanwedhenek chif-plâss Pedrek, ev a vedha onorys brâs in Bosvena kefrÿs. Yth hevel fatell wrug menegh Lanwedhenek gasa an tyller i’n dhegves cansvledhen ha whelas sentry in Bosvena, rag goheles assaultyansow an Vîkyngas wàr an cost. Y a dhros creryow pò ‘relics’ Pedrek gansans dhe’n tyller nowyth. Creryow Pedrek a veu ledhys dhyworth Bosvena i’n dhewdhegves cansvledhen ha drÿs dhe abaty Meven Sans in Breten Vian. Y fowns y restorys dhe Bosvena wàr an dyweth, bytegyns. An ceremony gelwys Marhogeth Bosvena a vedha sensys in mis Gortheren; dell hevel y feu va dalethys rag solempnya restoryta creryow Pedrek dhe Bosvena. Yma dhyn ken penfenten bytegyns rag bêwnans Pedrek usy ow ry pyctour pòr dhyffrans a dhevedhyans an sans. Yth esa tradycyon crev in Kembra ow tùchya Pedrek. Bardhonek gans Dafydd Nanmor screfys i’n bymthegves cansvledhen a lever fatell o Pedrek soudor pàn o va yonk, ha fatell wrug ev omlath in batel Camlan gans Arthur mytern. An prydyth a lever: Pedrek druth orth mernans Arthur mytern a’n jeva hanow brâs dre rêson a’y spera. Ev o mab mytern cùrunys hag o sevys a vyterneth coth Kernow. Mars eus gwiryoneth vëth i’n tradycyon Kembrek-na, ny a wor neb tra ow tùchya bledhydnyow y vêwnans rag yth o va yn few in bledhen batel Camlan, hèn yw pymp cans try deg seyth. Ha pelha a’y enesygeth Pedrek o Kernow.

Tuesday, 4 June 2019

'Brown' in Kernowek gen Nicholas Williams (KS)


Kewgh dhe wosowes:
Sho Stedhyan - Mis Gorefan
Dhe’n west a cyta Dulyn yma fordh adro ha savla vrâs rag kyttrynyow henwys ‘the Red Cow.’ An tyller a gafas y hanow dhyworth tavern ‘The Red Cow’ neb a veu fùndys orth dyweth an seytegves cansvledhen. Yma an hanow ‘Red Cow’ ow sowndya nebes coynt, saw pàn veu fùndys an tavern, yth o Godhalegoryon oll tregoryon an tyller-na hag in Godhalek yma an lavar bó dhearg ‘buwgh rudh’ ow styrya ‘a dark brown cow’; yth hevel fatell veu an Godhalek trailys dhe Sowsnek warlergh an styr lyteral. In Godhalek kefrÿs rag ‘the beaten track’ ymowns y ow leverel an cosán dearg ‘an trûlergh rudh’, le may ma an ger dearg ‘rudh’ ow referrya dhe lyw an dor may ma an gwels trettys in kerdh gans treys an bobel. Pelha in Godhalek yma bó bhuí ‘buwgh velen’ ow styrya ‘a light brown cow.’ Nyns yw ger vëth kefys rag ‘brown’ naneyl i’n textow Kernowek nag i’n gerva Lhuyd na Pryce. Dre rêson a’n lack a lavar ewn rag ‘brown,’ Nance a gomendyas gell, benthygys dhyworth Bretonek. Yth yw an keth ger kefys in Kembrek, saw yma gell in Kembrek ow mênya ‘orange, yellow.’ Martesen nyns eus otham vëth in Kernowek a’n ger gell. Yth hevel fatell o Kembrek tradycyonal haval dhe’n Godhalek i’n mater a henwyn rag an lyw ‘brown.’ Rag ‘brown horse’ an Gembrion a lever ceffyl coch, hèn yw margh rudh, ‘a red horse.’ Rag ‘brown bread’ in Kembrek an lavar yw bara coch, hèn yw bara rudh, ‘red bread’; rag ‘brown sugar’ ymowns y ow leverel siwgwr coch ‘shùgra rudh’, hèn yw ‘red sugar’, ha rag ‘brown ale’ an Gembrion a lever cwrw coch coref rudh pò ‘red ale.’ Rag ‘light brown’ yma an Gembrion ow leverel melyn, rag ensampyl esgidiau melyn eskyjyow melen pò ‘yellow shoes.’ Traweythyow inwedh yma an Gembrion owth ûsya an ger llwyd ‘grey’ (loos in Kernowek) rag an lyw ‘brown,’ pàn vo va aflenter pò ‘dull’ rag ensampyl glo llwyd glow loos yw ‘brown coal’, ha papur llwyd grey paper,paper loos, yw ‘brown paper, buff-cloured paper’. Yma ow wharvos inwedh traweythyow fatell usy dugoch durudh ‘dark-red’ ow styrya ‘brown’ in Kembrek. Rag hedna i’n mater a’n geryow rag ‘brown’ ny a yll gwil warlergh an Kembrek ha’n Godhalek. Me a vynsa ytho comendya an trailyansow-ma: rag ‘brown cow,’ ‘brown horse,’ ‘brown ale’ ha ‘brown sugar’ in Kernowek, ny a yll leverel buwgh rudh, margh rudh, coref rudh ha shùgra rudh. Rag ‘brown shoes’ hag ‘a light brown cow’ in Kernowek, ny a yll leverel eskyjyow melen ha buwgh velen. Ha paper loos a vydn servya rag ‘brown paper, buff-coloured paper’. Pelha, mars on ny whensys dhe leverel ‘the door was painted brown’ ny a yll leverel, rag ensampyl, yth o an daras paintys durudh. Na esyn ny nefra ankevy nag yw an ger gell kefys i’n Kernowek hengovek hag in Kembrek yma gell, hèn yw gell, ow styrya ‘orange, yellow’.