Sunday, 18 August 2019

Cronogas gen Nicholas Williams in Kernowek Standard (KS)

I’n dedhyow coth yth esa an Gernowyon ow cresy an cronak pò ‘toad’ dhe vos venymys. In Origo Mundi i’n gwylfos Calef a lever dhe Moyses:

Ellâs, Moyses ogh! tru tru!
shyndys ov gans cronak du
ha whethys gans y venym.

I’n gwelha prës yma Moyses orth y yaghhe. In
Cronak tew
Passyon agan Arlùth Jûdas yw descrefys avell gweth ages cronak ‘worse than a toad.’ Ha Dolly Pentreath, pàn o hy serrys gans nebonen, hy a wre y henwel Cronak an hager du. Adro dhe dhew cans ha dew ugans bledhen alebma Robert Hùnt a dhyllas lyver ow tùchya fâls-crejyansow in Kernow. Yma whedhel dhodho adro dhe venyn goth tregys in Anton in Soth Ÿst a Gernow gelwys Modryp Alsey. Hy o pòr growsek ha meur a bobel a gresy hy bos gwragh pò ‘witch.’ Perhen hy chy o marchont in Devonport. Ny wrug Alsey pe hy rent dres termyn hir, hag ytho udn jëdh an marchont a dheuth dres Dowr Tamar rag demondya an talasow dhelergh. Pàn dheuth an perhen, hag ev ervirys dhe gafos y vona pò hy gorra in mes a’n chy, y wharva strif uthyk intredhans. An venyn goth a wrug molethy an marchont ha’y wre’ty ha spessly an flogh esa in hy thorr, rag yth o gwreg an marchont gyllys pell gans flogh. An marchont a fias dhyworth an venyn goth rag ewn own ha dewheles tre. Ev a dherivas oll wharvedhyansow an jëdh dh’y wreg, na wrug vry vëth anodhans, saw entra i’n shoppa dhyworth an parleth rag servya cosmer. Adhesempys y feu clôwys scrij scruthus in mes a’n shoppa ha’n marchont a entras dre hast. Ev a welas fatell godhas cronak hûjes brâs dhywar an nen ha gweskel an vontol mes a dhêwla y wreg. Kynth o hy benyn fur ha doth, hy o clamderys. Heb strechya an marchont a sêsyas gevel, derevel an cronak ha’y dôwlel aberth i’n tan. An medhek a veu kerhys hag a leverys dhe’n marchont yth o bysy dhodho gwetyas y fedha an flogh genys dhyrag y dermyn. Ena myrgh vian an marchont a grias: “A das, a das, an cronak!” Kyn feu an cronak tôwlys i’n tan, ny veu va ledhys, saw yth esa ev i’n eur-na ow crambla dres an olas. Y feu an cronak lyftys arta ha tôwlys in blejyowek i’n lowarth. Ternos vyttyn y feu an cronak kefys marow. An keth jorna-na an marchont ha’y deylu a glôwas nowodhow: Modryp Alsey a godhas i’n tan in hy chy hy honen hag y feu hy drog-leskys. Degys veu hy dhe glôjy chy an vohosogyon saw hy a verwys dres nos. Awos pùptra a wharva, gwreg an marchont a dhug mab teg ha yagh. Pàn devys ev in bàn ev a veu offycer i’n morlu. Ev a verwys bytegyns yn yonk ha gasa wàr y lergh gwedhowes ha hy gans flogh. Radn a gresy mernans anathves an mab dhe dhos dhyworth mollath Modryp Alsey.

Monday, 5 August 2019

Bardhonek gen Nicholas Williams (yn Kernowek Unys)

MOYSES

Moyses profus Dew a ras ˙ yn Ejyp a dhrehevys.
An Yedhewon y ledyas ˙ bys y’n pow o promyssys.
Ganso y honen an wlas ˙ sans bythqueth ny vu gwelys;
Dew er y wu yth ornas ˙ war Mownt Nebo may ferwys.

Yn gwlas Ejyp pobel vras ˙ Mebyon Ysrel o tevys
ha Faro myghtern drog-was ˙ dre’ga myns a vu troplys.
Rag henna comondment cas ˙ dyworto a vu dyllys
dhe ladha (lagha dyflas) ˙ oll mebyon Yedhow genys.

An ger garow y clewas ˙ mam Moyses ha dyegrys
hy holyn ker y kelas ˙ yn basket hesken plethys;
an lester a stanchuras ˙ mab munys (y os un mys)
myrgh an myghtern a’n cafas ˙ kynth o yn bron cul cudhys.

An brynces pan y’n gwelas ˙ a vur-lowena lenwys
an meppyk a’n kemeras ˙ y’n palys may fe methys.
An vam hy maw a’n magas ˙ gans myrgh Faro arfedhys;
baby byghan y’n bronnas ˙ avel mammeth dhewysys.

Bledhynyow a dremenas ˙ Moyses o bryntyn sevys,
yn Ejyp den jentyl bras ˙ mur y roweth ha rychys.
Whethel a’n cowel y’n stras ˙ ef a wodhya ha kefrys
a’n Yedhewon y vos has ˙ gans Faro kynth o megys.

Ejyptyon prowt pan welas ˙ dhe Ebrow ow ry strekys,
muscok Moyses a’n ladhas ˙ ha’n corf y’n dor o kelys.
Yn kerth ef a fystenas ˙ na ve rag cam cuhudhys;
bys yn Mydyan y scappyas ˙ ’vel trevesyk o trygys.

Hag y’n tyr y temedhas ˙ mowes Seffora henwys;
Reuel o hanow hy thas ˙ tyak kevothak comptys.
Y’n jeva deves, gyfras ˙ ny yllens bos nyverys.
Moyses o aga gwythyas ˙ gans y syra da deskys.

Ow quardya lyes davas ˙ war meneth Horeb gelwys,
Moyses marthus y merkyas ˙ drenen dre dan anowys;
an delyow glas a loscas ˙ kyn na vedhens consumys.
Y golon a gonvedhas ˙ an bos dhe vos benegys.

Mes a’n bush Dew a gryas ˙ “Hem yu plas consecratys;
nessa dhym na gemer pas ˙ tan dha skyjyow dhyworthys.
My yu Dew Abram hendas ˙ Dew Ysak, Jacob kefrys;
ow fobel Ysrel ellas ˙ yu gans Faro fell beghys.

Yth arghaf heb dowt y’n cas ˙ ke gans Aron, broder dhys,
dreugh dhe Faro, grym y gnas ˙ ow gwyr-vessach vossawys:
Ty, vyghtern, dhe’m pobel gas ˙ dhesempys heb bos lettys,
dyberth, may hallens dhe’n wlas ˙ ambosys mos a ver spys.’”

Colon Faro ny blegyas ˙ gorth o, gothys calesys;
ny obayas brus an Tas ˙ down-gonnar Dew ny gresys.
Dorn an Tas a ystynas ˙ erbyn Faro, fol y vrys;
worteweth yth assentyas ˙ warlergh ponvos pur suffrys.


Yn y sor y tanvonas ˙ Dew dres an wlas plos-plagys;
Dhe Dhowr Nyl y comondyas˙ “Byth oll dhe wos rudh trelys.”
Ganso bagas lefanjas ˙ (ruth scruthus) a vu scattrys;
war an tyr y teghesas ˙ Dew lu lym ha stowt—stuttys

Greyow grysyl a scullyas ˙ a vyl-scorpyons venemys,
ha terewy ha buhas ˙ a vu clof gans cleves gwrys;
lo, y’n vro kenyver fas ˙ prest gans pokkys pystygys;
gans keser (tebel-cowas) ˙ yn pub tre trevas cronkys.

An ys neb a remaynyas ˙ a vu oll dhe’n dor dybrys
der army asper y’n pras ˙ cansow ansans locustys.
Orth tyr truethek an Tas ˙ tewolgow du a dewlys;
yth o ena deth i’n wlas ˙ avel hanter-nos notys.

War an deweth y codhas ˙ an plag lacka oll i’n bys:
dres nos el Dew a ladhas ˙ pub mab oll kensa genys;
El Ancow a dhalghennas ˙ Ejyptyons; y fons dyswrys;
gans pobel Dew ny vellyas ˙ hag y ganso dyffresys.

Colon Faro a drelyas ˙ anfusyk ef a elwys:
Gans Dew Ysrel ny yu cas ˙ soweth, sur yth yu serrys.
An dra dhym kyn nag yu vas ˙ y a res bos relesys.”
Y ros dhe Ysrel cumyas ˙ kerdhes dhe ves dhesempys .

Ebrowyon a fystenas ˙ dhe dhepartya gans mur grys;
gutrel y a guntellas ˙ hag yth ens yn kerth gyllys;
dhyragtha y a welas ˙ Mor Ruth (pol down peryllys);
tryst yn dysper ny drovyas ˙ dresto trumach an trybys.

Faro y vrys a janjyas ˙ a’n dyberth na edrygys:
a jarettys caslu bras ˙ war aga lergh yth erghys.
Dew frank-rescous a rontyas ˙ gans gwynsow whyflyn whethys,
an tonnow fol y faljas ˙ otta dyank dour dyghtys!

Lu Faro stryk a’s sewyas ˙ bys yn Mor Ruth deseghys;
tre y dhowr a dhewragas ˙ dh’y dyller y tewhelys.
Dowrow cruel y’s cudhas ˙ coursers cas ha charettys,
marghogyon (mernans ahas) ˙ yn ewon tonnow tegys

Bos hedheber ny gafas ˙ an dus y’n gwylfos fyys;
Moyses dhe Dhew a gryas ˙ may fens dre sosten sparys.
Myttynwyth Dew a scullyas ˙ mes a’n nef manna melys;
ny vu yn plas heb del glas ˙ den gans dyvotter storvys.


Yedhewon a dhrehedhas ˙ Mownt Synay gans clowd kelys:
Moyses len a’n yskynnas ˙ Dew bew bysy del besys;
ha dhodho a dhelyfras ˙ lagha war leghow scryfys;
gorhemmynow harth an Tas ˙ Deg Arghadow yu henwys.

An dysert mur nyns o ma’s ˙ tewas cras ha dor seghys;
Moyses kynth o hembrynkas ˙ fenten dowr ny vu kefys.
Carn carrek cref y knoukyas ˙ gans y lorgh, ha lyf fennys,
yn mes (dowr fresk) a frosas ˙ rag gwesyon ganow-gwedhrys.

Pobel Ysrel ny welas ˙ profus mar dhoth, da y vrys
avell Moyses; gans an Tas ˙ a skentoleth o lenwys.
Lagha Dew a’n deryvas ˙ dhe’n dus y’n gwylfos gwandrys;
dhyworth Dew myns a gafas ˙ a bes bys gorfen an bys.

Ken meneth yth yskynnas ˙ yn Moab Nebo henwys;
Moyses pow sans a welas ˙ fast o gans Dew forbyddys.
Y’n tyr na y tremenas ˙ ha pub gonys gorfennys.
An Arluth y’n anteryas ˙ pyle nyns yu godhvedhys.

Dew Moyses a dhewysas ˙ dhe vos cannas cuf kerys;
eleth nef a’n wolcummas ˙ serafyns sans y’n y lys.
Gwren pesy pupteth an Tas ˙ an Mab kefrys ha’n Spyrys,
may fen trygys yn y wlas ˙ ha’gan peghas pardonys.

War Mownt Nebo.