Friday, 20 May 2016

Losow Me en Kernôwek gen Chris Parkinson

blejow a'n guckow, blejow a'n gog
Adhiwedhes, me a dhiskevras skyllen dort an lever termyn Kembrek Llên Natur, a veu dyllys en Hav 2012. 'Planhigion Mai yn y Gernyweg' o an tîtel. Hen'ew “Losow Me en Kernôwek” Tho pur dhe les ha me a’s gwithas peder bledhen, terebo hedhyw. En kensa le, thera rôl a henwyn Sowsnek – Kernôwek andelma: "Bluebell, Bleujen an gog; Campion, Glusles; Primrose, Brialli; Clover, Mellyon; Daffodil, Lili Korawys; Daisy, Kaja; Gorse, Eythin, Heather, Grug, Honeysuckle, Gwydhvos; Iris, Elester; Lily, Lili; Lily of the Valley, Losowen an Hav; Rose, Rosen; Sea Holly, Morgelyn; Thrift, Bryton.
An scrifer a gemeras an rôl ma dort wiasva Maga. E wrüg scrifa boas spladn havalder an henwyn Kernôwek dhe’n Kembrek. Mava notya henwyn kehaval et an dhew davas, rag sompel Gludlys –Glusles, Gwyddfid – Gwydhvos, Ellesg – Ellester. Nei alja addya Briallu, - brialli, Eithin – Eythin etc.
Bes mava gwil diwedh gens an questyon: “A ble en bes deth kaja, (daisy) ha bryton (thrift)? Tybyansow nebonan?”
N’oram a wrüg ev cawos gorryp dh’y gwestyon en 2012. Metesen ma nebonan en Kernow hedhyw neb a or pandr'ew devedhyans an dhew hanow ma!*
Chris Parkinson

*(An hanow caja a veu scrifys gen Borlase ha bryton ew hanow coth lowr a veu gwithys e'n Sowsnek a'n pow. E'n tû aral, an henwyn glusles ha gwydhvos ha Lili Korawys a veu gwres emann. Nag eus othom anodhans. Neil)

Gerva: skyllen – cutting (lit. shoot); lever termyn – magazine; Kembrek – Welsh; andelma – thus; gwiasva – website; havalder – similarity; kehaval – similar; devedhyans – origin; tybiansow – ideas; nebonan – someone.

Monday, 16 May 2016

Spasporth - Pandra ew hedna?

Ew hedna Trevos a wela vy e'n pelder?
Ma an Governans pedery a Ayrporth Mawgan (Towyn Blista - Kernow) rag an SPASPORTH KENWERTHEK (commercial spaceport) a dal egery warbydn 2018. Ma seyth telher erol üjans madra en Breten Veur, whegh anodhans en Scotland/Alba ha onan en Kembra. Na vedh pell ken nei dhe wodhvos mar peu dowisys Mawgan. Marth via dhe'm dama wydn a veu genes ena, pell an eur ma!
Kevrednow awoles:

http://www.bbc.com/news/uk-england-cornwall-28291392

http://www.bbc.com/news/uk-politics-36303741

Nag ew an kensa termyn a wrüga nei danon tüs awarra:
https://www.youtube.com/watch?v=CIqO5Gr87dE

Saturday, 7 May 2016

Telores gen Chris Parkinson

Telor an helyk
War an diwedh mis Me ew devedhys ha ottobma gwenton po nag ew hav! Kens en vledhen ma, en mis Jenwar, nei a glowas coan an rüdhek ha òja hedna, an vola dhû ha’n vola loos a dhallathas cana. En mis Meurh martesen, whei a glowas an golvan ke ha’n tink ishyon. Ma oll an edhyn ma trigys dres an vledhen en Wlascor Ûnyes. Trigoryon ens (residents).

Bedn diwedh Mis Meurh, ma edhyn erol o toas dhe'n pow. ‘Havyjy’ (summer visitors) ens, bes edhen kens es pobel!  Piw ens, an re ma? Pub hüny, ogasty, a or an gwenely (swallows) dhe dremen (migrate). Mons toas obma en gwenton dhe wül ga neythyow ha moas tre dhe Africa en kidnyadh òja maga ga edhnigow (chicks)Na whath, ma lies edhen aral o toas obma, rag maga edhnigow, ha amesk anjei ma üdn bagas ew pur dhe les. Hen'ew the warblers en Sowsnek ha'n telores en Kernôwek. Ma radn en Kernow ga creia anjei ‘canoryon’ bes ma lies edhyn o cana. Bagas specyal ew an telores ha rag hedna anjei a dal cawas ga hanow ga honan. Ma an ger ‘telora’ o menya ‘to warble’.

Termyn me veu flogh, na oyen traveth o tochya telores. Na wrüga vy besca ga gweles anjei. Martesen me a glowas anjei, heb godhvos. Bes pur dhe les ew doas dhe ajon bôwnas gwels an pow adro dhen et agan tiredh gan honan. So, rag fra na wrewgh whei dalla an vledhen ma dhort diskevra onan a’n telores, rag sompel ‘telor an helyk’, the willow warbler. Res ew dhewgh moas dhe wiasva an RSPB (keveren awoles) dhe weles fatel ew favour an edhen ma, ha fatel üjy o cana. En cott termyn, whei wra gweles fatel ew kebmyn, ha y glowes en pub tû.
Obma rôl a delores erol a vedh dhe weles ha clowes en Breten Veur an hav ma. Martesen whei wra gweles onan a’n re ma awedh.
Chons da! Chris Parkinson

Rol

Cetti’s Warbler Telor Cetti; Sedge Warbler Telor an Cors; Reed Warbler Telor an Kersek; Dartford Warbler Telor an Eythin; Whitethroat Lonk Wydn; Blackcap Telor Pedndû; Chiffchaff Chiffchaff; Willow Warbler Telor an Helyk; Wood Warbler Telor an Coos; Garden Warbler Telor an Gilly; Aquatic Warbler Telor Marhas Jôwan; Grasshopper Warbler Telor Logojen