Covyon Richat Gendall 13

Another extract from Richard Gendall's wartime memories, respelt in SWF L Trad.. See earlier posts. Fôto an Nelson kemerys dhort Wikipedia.

E dheth an pres o res dhemm bos denvenys tre dhe v/Breten Veur dhe vos megys vel sodhek. En gòrtos trumach, barha lies erol my wrüg trouvya ow hònan en ker (camp RG a scrifas 'care') a cannos sittys en Baya S. Pawl (leb veu an sans gwenys gen nader). Bohes cles o hedna bès rag vy an lacka part veu dre vema kemerys gens an gerdyn dhort debry dehen clehy (Hanow RG rag dehen rew) en Italy; pur sogh ! Thera an ger en sort a rosh (SWF ros = shallow, uncultivated valley) gen pilyow (heaps, tussocks), hag a-dhelher dhe'n goulscovva vy, hag a-vadn, thera ke a veyn, pecar'a en Kernow. Lies treveth e'n jorna, my a re diank (RG a scrifas 'jank') tûa hodna, ha crambla a-dres. Na vadna vy lawl môy vel hedna.

Gòrrys en lester batal Nelson, môy pò le vel vajyer, my a veu kerhys dhe Greenoak, hag a-lena dhe Hove; ha ena wrüg treylya dhe ehan a cooth prev (chrysalis), na üdn dra na y gila rag an termyn, whath war bos oll an bes worth ow aspia tydn rag attendya dhe ban sort a creatur a venjama treylya.

Môy diwedhes, e vedh redyes dro dhe vownas Richat avel sodhek a'n Morlû Riel.  

Covyon Richat Gendall 12

 Another extract from Richard Gendall's wartime memories, respelt in SWF L Trad.. See earlier posts. 

... Wòja hedna, nei wrüg hembrag (var. of hembronk, lead) lystry an lû Italy bes (var. bys) en Malta. Vajya en gorhel barha nei a veu Mer (admiral) an Lû Italy (Ma Richat ow menya an morlû).

A-hes, pres o dhen (= dhyn) bos gòrrys war dir en Malta, en gòrtos bos kerhes tre dhe Breten rag pelha descans ken gawas poyntyans avel sodhek (officer). So, medham dhe'm hònan, "Chy wrüg soweny betaneur-ma", wos d'ro leverys dhemm gen Kensa Leder an Offa, dhe neb o an charj war an cadets, "Ma gwres genes whel pur dha, bès thesta tabm scübellek (scruffy)." Ea, na wrüga vy besca desky fatla gòlly ow delhas en vas, na, an peth o lacka martesen, o stila anjei en gòrra an seith prink tradicyonal en lavrek vy !

Covyon Richat Gendall 11

Another extract from Richard Gendall's wartime memories, respelt in SWF L Trad. See earlier posts.

Tòbm luck o an Mor Cres, ha my a ûsyas còsca war an flour, maylys et ow hôta duffel, cosowes gen son an fros ha gwayans an lester ; bès pa wrügam divüna rag saval an stem vy, tho vy nevra derbeuthys dhort an glouth.

Termyn wrüg an cowetha vy defola Sicily, tho nei specyal besy, bès na wrüga nei drei war gan hònan trial veth tydn terebo nei dhe vos dhe Salerno avel cosgar dhe'n lû ha dhe'n tirans. Part a hebma o e'n nos, ha part e'n jedh, ha mall o gens an escar gan destria kalja anjei.

Üdn treveth, playn an escar a ras dhe waren nei bagas bobmys, bès 're-ma wrüg methy ha codha e'n mor derag dhe nei; na whath, nei wrüg passya dres an scôd a veu towlys emann (yn badn) ganjans, hag e veu drog sawor a peth tardhüs.

Lacka vel gweythres an escar a veu gweythres gan own lestry, rag üdn nos pa wrüg oll an bes ûsya y wòdnys, ha war pub tû, gòlowys an ebòrn car dre via disqwedhyans tan gwels, an kentrevek nei a aras dha y wòdnys jynn tedna re isel ha nebes pelednow wrüg rambla fos an hal an is-sodhegyon a-dhelhar dhe vy, ha 'peth o gweth, gòdn B era settys a-ûgh hag a-dhelher dhen, hag òbma an gòdnlayer a veu gweskys ha ledhys. Na wrüga nei attendya hebma terebo an mettin. My wrüg saval derag an damach, meur astranj ow federow ; e veu car dr'era nebonan aspia vy a-bell gen tebel bòrpos, keth o an wher dhe bedn nena. Gorherys et y sagh cannos, an coweth gorhel nei a veu gòrrys e'n mor dhort delher an destrier, cors solem.

Geryow: stem duty, turn, watch; glouth dew, damp; derbeuthys drenched; escar enemy; methy miss, fail to hit; destrier destroyer; scôd a Cornu-E dialect word for spillage, mess; y wòdnys its guns; gorherys covered; cannos canvas.

Tardh

Tednys dhort Todo é Silencio (Oll ew cosoleth), gen Manuel Rivas.

Ma an vebyon o qwary war an treth en Galithya.

Branco ha Fins a sedhas war garrek ha gwitha ga threys nodh en pollen o gerys (gesys) gen an mor dhe dermyn an trig. E'n argh-puskes-ma, nag era ehen veth aral a vownans dhe vos gwelys bès an lowarth gwres gen an pednow vagasow. Anjei a waryas en üdn tedna ga besyas treys nes dhodhans, ha'n gwayans sempel-ma a wrüg dhe'n füg-flourys-na whisy ga brehow.

“Horsens,” medh Branco. “Thens haval dhe flourys bès thens gelys gojek en gwrionedh."

"An ganow ew an gwedn ewedh.” medh Fins. “Gen an pednow bagajow thew an keth toll, keffres ganow ha gwedn.”

An maw aral a viras orto discryjyk. Tho parys dh'y rebrovya bès e brederas ter gottho bos avisyes ha lavaral tra veth. Fins Malpica a woya ethyk môy avel ev ow tòchya an peskes ha'n bestes. Ha pub tra aral ewedh. Dhe'n liha, en scol. Rag hedna, Branco a dhetermyas dhe gachya neptra e'n dowr ha y wòrra et y anow. Ev a serras y anow ha gwitha y vin whethys avel skevens. Nena ev a'n egeras arta ha drei mes peberyn (shore crab) bew war y davas.

"Pana dermyn elles ta senjy dha wens ?"

"Na worama. Dro dhe hanter owr, môy pò le."

Fins a godhas en preder. Ow wherhin na whath a-jei dh'y hònan. Tho hedna an gwary puppres gen Branco - gara dhodha gwaynya rag dh'y witha lôwen. Omwül scogyn.

"Hanter owr.' medh Fins, "Nynj ew meur a dermyn."

Tho an kensa gweyth a wrüssons wherhin warbarth a-ba wrüssons drehedhes an pedn tir Cons. Brinco a savas emann (yn badn) ha mires tûa'n mor. Gans an mòvyans-ma, ow qwitha y lagajow a'n howl gen y dhorn, an trôs e'n ebòrn a grefhes. Gallowow freth a wanas an ayr e'n gwadna poynt. Tredh an todnow spoumüs, avel peth bryjys, e tisqwedhes an kensa peskes marow. Brinco a eth war aga lergh gen y welen-roos. Thera cowl en pup telher. E'n palv düwhonhes y dhorn, an deffrans tredh gòlow a'n crohen ha gooj an brynk o brâssa whath.

"Es'ta 'qweles ? Ewa pò nag ewa marthüs ?"

Geryow: an trig 'the low tide'; ehen 'kind', 'sort'; pednvagas, pl. pednow vagasow 'sea-anemone(s)'; gwayans 'movement'; whisy ga brehow 'wave their tentacles (lit. arms)'; gelys gojek 'bloody leeches'; gwedn 'ass'ole'; rebrovya 'rebuke'; skevens 'lungs'; a wanas 'pierced'; (g)welen-roos 'net on a stick'; crohen 'skin' resists mutatation; spoumüs 'foamy'; brynk 'gills'.

Câlkya an scath, gen Neil Kennedy - SWF L Trad.

"My a galk dhewgh wondrüs fin". Endelha a gowsas Sem (Shem), mab Noy dh'y sira en Creacyon an Bes, warlergh William Jordan. Pandr'ew hedna ? Thew câlkya (Sowsnek to caulk) an vorr dhe stanchya scath pò gorhel warbydn an dowr. stanchya: to make waterproof

< Lin ha hôrn câlkya ha morben.
 

Ünweyth a vedh settys an plankys sür gen an carpenter, e vedh (y fedh) gweskys lin pò côwar pò coton yntredhans gen morben ha hôrn câlkya.

gweskys: struck. Here = forced; lin: flax; côwar(gh): hemp; morben: mallet

Thew an diwettha-ma, specyal toul, avel gedn ledan sogh, üjy ow slynkya nebes tredh an plankys playnys heb trehy an predn. An gwelha peth oll e'n jedh hedhyw ew coton bès en dedhyow Jordan, nag era coton veth e'n pow. An dhreveloryon a ûsya lin ha côwar, ha terweythyow tebmyn dhort lovanow coth.

gedn: chisel, wedge; sogh: blunt; dreveloryon: builders

Rag ow flesour vy puppres theram 'h owna scathow coth, na vowns kellys. Nag eram ow qwaynya mòna veth dhort hedna rag an predn nowydh ha'n kentrow ew ker, bès puppres pa wela vy scath teg a wrügama sawya, thew meur dhe'm plegadow. Ma scath dhebm lebmyn - a wrügama perna en mis Est rag trei-ügens euro, - peswardhek trooshes (14') en hester ha pemp trooshes, pemp misva (5'5") en lester. Thew hedna 4.28 x 1.68 m. herwyth an paperyow.

trooshes: a foot (unit of length); hester: length; lester: beam, width

Thera meur a whel dhe wül ha nag eus diwedh dhodho whath. My a dhallathas dre sqwachya emann flour-rag poder, ha keniver tabm predn e'n scath a-hes o gellys còsküs. Nena tho termyn cüdha an scath en bera gen pêk ha dallath câlkya. Tho êsy cawas lin bès na aljam cawas coton heb mos pell. Na vadama leverel ow whel dhe vos fin, pecar'a Sem, bès na vedn an dowr dos enno. Stanch ew pub parth an scath ha parys rag an nessa cabm.

poder: rotten; còsküs: sleepy, rotten, cf. dialect cusky; flour-rag: foredeck; pêk: pitch (òbma = bitumen); en bera: inside