Molly ha Nigel arta

Ma Mestres Molly Matta ow clappya gen hy mab wydn Nigel arta. Nei a vetyas ganjons kens lebmyn. Pandra vedh gwres rag ga hidnyow Nadelik, ha piw a vedh ena an vledhen-ma ?

Molly : Pandra venjesta debry dhe bres kidnyow an Nadelik-ma ? Na vedhen lies. Ma chy (ty), dha vabm, dha sira ha modrep Barbara. Ma hedna ow tos dhe bemp oll warbarh gena vy.

Nigel : Ea, na vedh pecar'a'n vledhen eus passyes pa thera oll an cosins genen.

Molly : Na vedh. ... Gas vy dhe contya ... trei, pajar, pemp ... ea, ... ha gen Mr. Martyn thera üdnek ahanen dro dhe'n bord. Ria reva !

Nigel : A, soweth, Mr. Martyn anfujik, gellys dhorten lebmyn ha tremenys. Pes bloodh o va ?

Molly : O, moy vel pajar ügens ha dewdhek ha puppres parys gen whedhel pò covyon.

Nigel : Thew gwir, 'wydn. Da o genam gosowes orto.

Molly : Deun a-dro dhe'n boos arta. Pandra via da genes ?

Nigel : O,  an peth üjy ort ow flegya an moyha dhe Nadelik ew debry warlergh maner an seson heb chânjya tra veth. Chy (ty) a wor - cülyek Gyny pò goodh gen oll an peth esta ûsya gorra a-dro, avel tettys ha cawlenigow, ha kesten ha whath ... ha sows ys rüdh, heb mar.

Molly : Da lowr, Nigel. Delha re bo, colon, ha pùdyn Nadelik òja hedna gen dehen dhort Rodda.

Nigel : Rial dra, ha crampesow manilyon ewedh na vo den vyth gwag e'n androw. (gen wharth)

Molly : Gas cavow dhe wandra, chy (ty) cowlek, na venta mos kerh gwag, my a'n to !

Geryow : pres kidnyow dinner time (midday) ;  chy = ty you ; ma hedna ow tos dhe that comes to ; pecar'a = kepar ha like ; anfujik unfortunate ; gellys dhorten gone from us ; tremenys passed (away) ; gosowes = goslowes listen ; an peth üjy ort ow flegya what pleases me ; goodh goose ; cawlenigow Brussels sprouts ; kesten chestnuts ; sows ys rüdh cranberry sauce ; crampesow manilyon mince pies ; gas cavow dhe wandra don't worry ; cowlek greedy guts ; mos kerh / mos yn kerdh gwag go away hungry.

Nigel ha y dhama wydn arta - Neil SWF L T

Nei a vetyas gen Nigel hag y dhama wydn, Mestres Molly Matta, teyrgweyth kens lebmyn. An diwettha termyn a wrüssen clowes anodhans (3 Dû), tho Nigel parys dhe whilas boos en Helles warbydn an secònd termyn clôs en 2020. Otta va nowydh devedhys tre dhe jei y dhama wydn en Stedhyan.

Molly: Otta chy, devedhes tre solabres !

Nigel : Ea, otta vy, sür. Nag era meur a bobel e'n Tesco, en gwelha pres. My a barkyas an carr heb grev (Cowsys avel "grêf") pur ogas dhe'n daras.

Molly : Thosta maw da, melder. Obma dhis deg pens rag an petrol.

Nigel : Ke dhe gerdhes, 'wydn ! Na venjama dha vòna. Ro dhebm kens bolla' de ! Ma pernys genam tesen wel (yeast cake) en chei Wella Rowe.

Molly : Âw ! Gwary wheg, boya ! My a vedn lenel (lenwel) an taykel (kettle) ha gòrra an dowr dhe vryjyon

Nigel : Pur dha! Ha my a vedn fittya dhen bolla' de mar menta trehy an desen.

Molly : Ma packet a PG Tips war an styllen. Na veu egerys whath... ha'n leth... otta va war an bord.

Nigel : Ma va genam. Pur dha. Ma gorrys genam an boos rewys e'n rewer e'n carjy ha'n taklow erol a ell gortos en carr rag an termyn.

Molly : Ea, nag ew tòbm an gewer, Nigel. E vedh da lowr ena terebo gordhûwher.

Lavarow: bolla' de a cup of tea; ke dhe gerdhes get lost. Silent dh in KB; gòrra an dowr dhe vryjyon put the water to boil; terebo gordhûwher until evening. The first r is often silent in KB.

Eus lowr a bub tra? Nigel ha Molly Matta - gen Neil en SWF L Trad;

Ma Nigel ow clappya gen y dhama wydn, Mestres Molly Matta e'n gegin en Stedhyan (Nei a vetyas ganjons kens lebmyn war an blogg-ma.). Thew an kensa seythen a'n termyn clôs e'n vledhen a'n COVID-19 (2020).

Nigel a vedn mos dhe Helles dhe whilas boos ha devnydh chei.

Nigel: Eus lowr a bub tra dhis, 'wydn ?

Molly: Ea... my a'n sòppos...

Nigel: Saw, nag os ta sür, my a glow hedna. Eus lowr a baper rag an toylettys, rag sompel ? Ma'n bobel (1) pilya an stylednow en Tesco. Pa wrüga vy mos dei, hedhyw mettin, thera bès üdn fardel bian a baper kigliw gen flourys glas warnodho.

Molly: Ria, reva ! Ma radn ew gòcky. Kebmer dhebm an peth eus, dhan, colon. Ma lowr rag seythen bès òja (2) hedna e vedhama e'n ...

Nigel: Ea, chy a vedh e'n câwgh, dama wydn, e'n letteral sens ! Eus lowr a voos rewys dhis ? My a vedn kemeres bara ha keus ha losow kegin pup seythen e'n shoppa tiek bès für e via cawas neptra e'n rewer. Pandra venjes ta cawas ? Hag eus leth luck?

Molly: Leth? Nag eus. A..., pandra whath?... Scòbmow parys, martesen. Na venjama puppres pilya an tettys pa vo den vyth aral e'n chei... ha pes bian ewedh ha fav glas ... ha òja hedna, na orama. Gas vy dhe bedery münysen...

Nigel: Da lowr. Gerowgh nei dhe wül rol warbarh (3) ha òja hedna, my a vedn mos dhe Helles gen an car ha perna oll an peth eus odhom anodho.

Ha nena angei a sethas e'n gegin ha scrifa an rol hir-ma: paper tîn (Thew Nigel a scrifas hedna); fav glas rewys; pes bian rewys; dehen rew vanilla; brodnow kig yar rewys; manin; kes - Cheddar crev; oyow x 12; bottel brâs a leth; backen; tabmow pesk en browjyon; tos rewys rag crampes; pizza mozzarella; salat meskys parys; lattys ... ha whath... ha war an diwa, pa wrüg Nigel redya an rol dh'y dhama wydn, tho hir lowr, ha lowr, e havalsa dhodho, rag diw seythen.

(1) Verbal particles may be dropped, especially when speaking, but that the mutations they cause remain.

(2) The w- of words like wòja 'after' and of a wor 'knows' is often dropped > òja, a or.

(3) Final -th in words like warbarth 'together' & -dh in words like diwedh 'end' are sometimes dropped in speech > warbarh, diwa.

Tòbmas ha Jory gen Richat Gendall

From p. 33 of Richard Gendall's An Curnoack Hethow, 1992, repselt in SWF L Trad.

Tòbmas : Ha, sos ! Fatel ero whei ow cül ?

Jory : Ha, Tòbmas ! Pur dha, merastaduw . Fatla geno whei gas hònan ?

Tòbmas : Ma ow ehes dhebm.

Jory : Na wrüga vy gweles gas bednvas a-dhiwedhes... Clav ew hei ?

Tòbmas : Hei veu nebes clav de, en gwir etta, bès thew hei gwell lebmyn. Faltla gen as flehes, dhan, Jory ?

Jory : Thens da lowr, bès ow yonca a wrüg codha dor ha browy y bedndewlin.

Tòbmas : Oll y gompòster ewa, dhan ?

Jory : E wrüg lowr ola de, lowta ! Bès thewa yagh hedhyw, dhe'n leha.

Tòbmas : Ha'n cotha ? My wrüg nakevy y hanow... 

Jory : James, thero whei ow menya... E ew tre hedhyw. Na wrüga va mos dhe'n scol. 

Tòbmas : Pandra wher dhodho ?

Jory : Ma annos (anwos) dhodho. Thewa nebes gajagh, ha gwadn y dhevron (diwvron).

Tòbmas : Chil en jüwon ! Thera vy cül düwon clowes hedna .

Jory : Thewa lacka e'n mettin pa ra va defüny bès gwell ewa bedn hanterdedh.

Tòbmas : Pur dha, thera vy deskydnya dhe'n porh...

Jory : My a wra mos barha whei, der as cübmyas.

Molly Matta ha Nigel arta - SWF L Trad. Neil

Nei a vetyas gen Mestres Molly Matta (80 bloodh) ha hy mab wydn, Nigel (23 bloodh), kens lebmyn.

Ma Molly e'n gegin arta. Ma hei ow fittya an kidnyow gen an puskes a veu cachys gen Nigel pa wrüg mos dhe'n mor gen y gowetha en cok bian de. Lebmyn, ma'n sawarn ow lenel (lenwel) an chei. Ha hei ow cül hedna, ma Nigel ow cül stylednow e'n carjy gen plankys a veu pernys ganjo en chei B&Q, en Park Kenweth Kernik, ogas dhe Antron en Pluw Vab. Otta va en toll an daras, lebmyn.

Molly: Preder dhe seha dha dreys, Nigel. Ma nowydh golhys genam an leur.

Nigel: My a'n gwra 'wydn. Na gebmer dout.

Molly: Fatel es'ta 'cül e'n carjy ?

Nigel: Ma trehys genam an plankys war an hes dhe wil an stylednow. Thens dro dhe üdn meter ha hanter en hester ha dro dhe pemp centimeter warn ügens en lester.

Molly: Dar! Pandr'ew hedna ? Na wela vy pur dha an mesürya metryk.

Nigel: Gas vy dhe bedery... Üdn meter ew tabm môy vel trei troos ... trei troshes ... etho, üdn meter ha hanter a dal bos pemp troos ... heb nebes misvaow martesen... ha pemp centimeter warn ügens a dal bos a-dro dhe dheg misva.

Molly: Rial dra, colon. Lebmyn eth ellama gwitha oll an peth eus en cadna pò kisten sten pò box e'n telher-na ! Môy a rom a vedh e'n copart a'n gegin rag an peth erom 'h ûsya pub dedh. Thew gwell gwitha lowr e'n celder. Thew confort brâs.

Nigel: Gwir ew, 'wydn. Pana dermyn a vedh debrys genen ?

Molly: Na vedh môy vel deg münysen. Venjes ta eva badna ?

Nigel: Ea, gen mall ! Badna ' cor a via üthyk da genam mars eus. Venjes' ta cawas badna dha hònan ?

Molly: Ea, badna gwin gwydn, mars es'ta y servya dhebm, colon. Ma puppres sehes dhebm. Na orama pandra ew câws 'nodho, ha, ha !

Nigel: Kettoth vel an ger, dama wydn. Kettoth vel an ger... ha my a vedn diwettha an whel môy diwedhes. Nag eus meur dhe wil. Ma merkyes genam an teleryow rag an screwys. Keniver tra ew parys.

Notes: preder 'think' can be used for 'mind you do something' and 'remember to do something'; nowydh (KS nowyth) before a verbal adjective translates 'just' in expressions like 'I've just arrived.'; There are two forms of the verb noun to go in later Cornish 'gwil' and 'gül'. The present participle is variously o(w) cül or o(w) kil; The English present perfect can be translated by Ma + verbal adjective + gen, e.g. ma debrys genam 'I have eaten'. Lavar: kettoth vel an ger 'as quick as the word' = no sooner said than done.

Chânjya chei - parth 7 - gen Richat Gendall - Treusscrifys e'n FSS D tr. gen Dan Prohaska

Another extract from Richard Gendall's An Curnoack Hedhou, transcribed in SWF L trad. by Dan Prohaska.

 (7) An Dre Nowydh

“Otta nei devethys dre war an diwedh! Dha Dhuw’r bo gordhya!”

An goscor a dheuth an kensa, whath nag eran’jei ena pell bes an kert a wrüg dos, ha dhesempis an düs whel a dhallathas dhe landya an peth.

“Gorrowgh an cofers emann, mar pleg.”

“Doroy an cofers te abera dhe’n gegin, rag ma an daffar kegin ettans, lebma an re na üjy leun a levrow ... gerowgh angei e’n hel. Oll en compòster.”

“Gorrowgh hebma et agas châmbour, Tamsin.”

“Na gas dhe godha an lester na, Peder! Mirowgh, roy e dhe vy!”

“Kewgh kerhowgh an leth e’n carr, wheg oll, ha my a vedn fyttya pott te.”

“Gwra mos dhe’n gegin, Tamsin, ha whila an te.”

“Gaffans dhortho whei, Mêstres, pe le vadnama gorra an desk ma?”

“Gorrowgh e bydn an fos ... Obma, en hel. Ha’n còpart levrow ... pockyowgh e bydn an fos dâl.”

“Kemerowgh with an bord omgwetha. Thewa ker ... Bedhowgh war dhebm na vo va scravinys!”

“Gweresowgh dhebm derevel hebma, sos,” medh an chîf-gweythor dh’y vata, “ha gwaytyowgh na wrewgh whei y gîsya!”

Thera an ayr leun a gorhemenadow!

“Pe le ma an transistor vy, tas?”

“Na ora vy pe le via va; gwrewgh whilas e’n carr, chîl vian.”

“Na wra stankya war o troos!”

“Matthow, lavar dhe Beder na vo va gocky. Matthow, lavar dhe’n düs whel na reffan’jei sqwattya an chêny! Peder, lavar dhe’n düs dhe gorra an chêny e’n spens.”

Whare an whel o gwres. Thera keniver tra et hy theller, ogas dei ... thera an caderyow breghyek, an gwely dedh, an levrow ha’n televisyon e’n hel ‘barth dhe’n daffar aral ... An gweliow, an dillas ha’n gwisktiow o gorrys e’n châmbours. An bord whel, an caderyow ha’n daffar kegin o settys e’n gegin. 

“Otta pub tra gwres, sera.”

Whath thera grahel vrâs an peth heb teller veth dh’y gorra; dreslebmel thera bowjy coth ha üdn po dew grow e’n dre ...

“Degowgh oll an re ma dhe’n bowjy,” medh an sîra. “Nei a wra gawas teller dhodho ahes. Fistenowgh, rag ma o treylya tewl.”

Gwil troyl e'n kidnyadh, gen Richat Gendall

This text from p. 28 of Tavaz a Ragadazow by Richard Gendall (2000) has been put into the SWF L Trad. spelling now used by Cussül an Tavas Kernôwek.
 

An seson ew an kidnyadh. Üdn jorna, pa wrüga vy divüna e'n mettin, an howl wrüg spladna ha'n edhyn wrüg cana. My a savas emann (yn badn) mes an gwily ha mos en dor dhe'n gegin. My a fyttyas te, ha nena degy bolla emann dhe'n chombour. My a shakyas ow wreg a hy scoodh.

"Gwras devüna, melder !," medham, "Dedh teg ew."

Nei wrüga kestalkya ha hei 'eva hy the.

"Fatla qwra nei gwil troyl hedhyw ?" medham. "Nei ell dreivya dhe neb telher teg ha drei croust gena ni."

"Baris," medh hi. "My a venja mos dhe Goonvre dhe cüntel eyrin. E veu showr nodhans an vledhen diwettha."

Wòja cawas hânsel, my wrüg lâl, "Elles ta fyttya tabm ha my ow trei mes an car ?"

"En dhiogel !" emedh hi.

My egeras an carjy bès pa venja vy egery an car, ha pa wrüga vy gòrra ow dorn et ow fockat rag senjy an alwedhow, ca ! Na aljama trouvya anjei !

"Na wörama pele ma gerys genam alwedhow an car, colon. Eus gwres genes sight nodhans telher vyth ?"

"My a venja ga gweles et an skival eus war an dresser, sos."

"A ! Ottowns genam !"  

 

"The season is autumn. One day, when I woke in the morning, the sun shone and the birds sang. I got up out of bed and went down to the kitchen. I made tea and then carried a cup up to the bedroom..."

An vledhen gen Richat Gendall

This text from p. 22 of Tavaz a Ragadazow by Richard Gendall (2000) has been put into the SWF L trad.

Keniver seson an vledhen ew deffrans.

E'n gwenton ma an gwedh drei rag del nowydh ha gwer. Ma lies blejen deg. Ma en yonk (young lambs) en mena, hag e'n gwedh, e'n lonow, e'n dor eneth, ma neythow edhyn gen oyow poken daybas.

E'n hav an gewer a vedh tòbm. Ma an howl spladna. Ma an lavalow ha'n ys treylya arvez. Ma losow luk e'n erbyer. Ma tüs ow havy tre po pelha bes ma whesa an tiogow e'n bargen tir; ma an poscaders nevra gwil whel en cacha puskes ha dhe'n ostow gwesty ewedh ma meur a whel dhe wil.

An kidnyadh ew seson liester, cùntles ha dres tre frûtys a'n dor. Eth üjes ow kil cyder nowydh. E'n gwil ma an sowl melyn (yellow stubble), ma an gwenely (swallows) parys dhe neija  dhe ves dres mor ha ma del an gwedh ow treylya melyn ha tewl.

En diwedh, otta an gwav. Noth ewan gwedh, glaw a wra ha terweythyow erh ha keser. Ma lies mola las ha shewolok (fieldfares & winnards/redwings) ow whilas tabm e'n parkow po e'n keow, preves po greun. Mall ew gena nei cawas an gwenton arta !