Sunday, 19 March 2017

Tuesday, 28 February 2017

An Rosen Wydn

An cân-ma a vedh clowys puppres, ogasty, pa gan bagas a g/Kernowyon en tavern pò dhe fytt peldroos rugby. Ma radn ow leverel fatel veu dres dhe g/Kernow gen tüs era ow tos tre dhort Pow America en termyn eus passyes. Talek a'n treylyas "Y caraf an rosen yn hy gwynder" ha Julian Holmes (po nag oma myskemerys) a scrifys "My a gar an rosen wynn" bes an versyon-ma a vedha kenys gena nei en Chei Murdoch, pell a'n eur-ma
 Therom ' cara an rosen wydn, Therom ' cara an rosen mar wheg,
Therom ' cara an rosen spladn mesk an del, üjy ' trei covion dhemm a'th fâs teg.
En kensa pa wrügam dha weles, dha vejeth o rüth vel an ros,
bès lebmyn dha vejeth en ogas ew gwydna vel rosen en flour.
Therom ' cara an rosen wydn, Therom ' cara an rosen mar wheg,
Therom ' cara an rosen spladn mesk an del, üjy ' trei covion dhebm a'th fâs teg.
 
https://www.youtube.com/watch?v=H-LgoloKg_I

Tuesday, 27 December 2016

J.W. Colenso, espak.

Piw o whei, an Kernôwyon ?

John William Colenso o an kensa espak (escop) a Eglos Pow an Sowson en Natal en Sooth Africa. E veu genys en S. Austell e'n vledhen mil whegh cans ha peswardhek (1814) ha bos demedhys en mil eth cans dogens ha whe (1846). Tho y wreg Sowes dheskys ha gwenhes henwys Sarah Frances Bunyon. Thera pemp flogh dhodhans – teyr mergh ha dew vab. Colenso a verwas e'n vledhen mil eth cans pajar ügens ha trei (1883) en Durban en Sooth Africa.

Ev a wrüg lies tra. Tho mathemategyth keffres ha theologyth controvercyel ha scoler an Beybel neb a veu skemynys an Eglos rag speis dreven e' dhe entra en meur controversy dro dhe hy deskans ha hy crejans - ha moy vel hedna, martesen, dreven e' dhe weres dhe'n bobel dhû pa wrüssons gwil bedn an gallos Bretednek ha'n Africaners en diwettha parth an nawnjegves cansbledhen.

Colenso a dhyllas an kensa gramer e'n tavas Zoulou gen y gescoweth William Ngidi ha'n kensa gerlevren Sowsnek-Zoulou a sewyas hedna. Tho anjei a dhetermyas an vaner dhe scrifa an tavas. Colenso a dreylyas an Testament Nowydh dhe Zoulou ha scrifa deffrans levrow erol adro dhe'n bobel ha ga thavas. Ow tochya agan tavas nei, thera dasscrif an gwary mir Kernôwek Gwreans an Bes dhodho e'n lever a bris a veu dyllys gen an meur lettrys Whitley Stokes en mil eth cans trei ügens ha pajar (1864), ha tho vy tednys dhe grejy e' dhe redya Lhuyd dhort y vaner dhe scrifa Zoulou.

Harriette Colenso
E'n mil eth cans trei ügens ha peswardhek Colenso a dhefendyas an tribys Hlubi ha Ngwe warbydn an gallos colonyel en Natal wòja anjei dhe voas cuhüdhys der vaner fals a rebellyans warbydn an authoritys. Ev a spendyas diwettha radn y vownans en difres an Zoulous. Wòja an bresel (po an gwerryans) tredh an Zoulous ha'n gallos Bretednek, ev a blodyas rag an matêrn Cetshawayo  terebo ev dhe voas delivrys dhort an drog breson war Robben Island lebma veu presonys Nelson Mandela cans bledhen moy diwedhes. Ma hanow Zoulou dhe Colenso üjy o tisquedhes fatel era an bobel ort y gara. An hanow-na ew Sobantu. Ma va o menya "tas an bobel". Ma hwath tre henwys Colenso en Natal war an henshorn tredh Durban ha Johannesburg. Wòja e' dhe verwal y wreg ha'y verhes a bejyas gen y omdowl abarha'n Zoulous. Tho anjei mesk an nomber bian a persons a fondyas an kescowethyans ew henwys an African National Congress en jedh hedhyw. Y vergh Frances (1849–1887) a scrifas dew lever History of the Zulu War and Its Origin ha The Ruin of Zululand ha deffrans paperyow. Mergh aral, Harriette, a bejyas dhe blodya rag an Zoulous derag presens an autoritys en Natal ha whilas gwil dhodhans amendya et aga hever* en kensa bledhednyow an ügansves cansbledhen.

Neil

*amendya et aga hever : to mend their ways concerning them
Colenso ew hanow Kernôwek coth.

Thursday, 8 December 2016

Oberyans Sart gen Chris Parkinson

Operation Hedgehog 

Ma sart o moas en termyn an nos.
En derivas adhiwedhes gans an British Hedgehog Preservation Society y veu disqwedhys bos hanterys poblans sartes an pow adhia an vledhen 2000. Mons en trobel brâs der reson lies tra, rag sompel moy a vorrow brâs, gonisegeth g/crefhes (intensified farming) ha’n devnydh a plaladhoryon (pesticides). Bès eth ellen gweres dhodhans et agan lowarthow gan honan, pecar der sew: 1.En kensa le, besy ew gara radn an lowarth dhe devy en gwels, rag provia kevannedh (habitat) dha dhe’n sartes whilas boos enni. 2.Na wrewgh ûsya plaladhoryon en lôwarth. An sartes a vedn debry gas melwhes (slugs) ha gas bulhornes (snails) oll gan plesour ! 3. Sayowgh provia teleryow rag gwil neyth, vel bern a brednyer, po scòllyon (rubbish) lôwarth. 4. Mar mednowgh whei gòrra boos mes ragt'anjei, an gwelha ew boos cath, gan dowr ewedh. Ha mar tewgh ha dynya sart bera dhe gas lôwarth, nena whei ' vedn y weles neb pres dhe nos, martesen.
E'n cas-na, Jenny Christie venja godhvos: jchristie@cornwall.gov.uk
Rag manylyon pelha, gw. Wild Cornwall Winter 2016 (volen 10) Hebma ew dyllans Trest Bownans Gwels Kernow. www.cornwallwildlifetrust.org.uk

Saturday, 3 December 2016

Audrey Randle Pool

Audrey a òya an telher-ma pur dha.
Audrey Randle Pool a verwas en clojy Trelisk, mis Dû an 13ves jorna, wòja bos clav termyn cott. Esel Agan Tavas o hei neb a wre meur a whel rag Kernow ha'n Guntelles Keltek dres hy bledhednyow. Thera puppres nebes lavarow lebm ha didhanüs dhodhy dhe gan gorra dha wherhin wos gref po froth. Sür ew na vedh nekevys genen.

Monday, 29 June 2015

Petrok en Bosvena gen Chris Parkinson

Last November, there was a report in this blog of our trip to Llanbedrog, to investigate the story of St Pedrog in North Wales. Here is a follow-up report of a vsit to St Petroc’s church in Bodmin (Bosvena), where his story ended in Cornwall. There is a short Gerva at the end of this item.

Petrok en Bosvena

Otta nei arta en Bosvena, òja viaj hir war an tren ha’n kyttrin dort an stacyon dhe’n dre. An termyn ma, en kensa le, gan towl nei o visitya Eglos Petrok Sans. An hav eus passyes thera nei en eglos Llanbedrog en Llŷn, Kembra, dhe whithra story Pedrog Sant en telher na. En eur ma, mall o gena nei a weles pedn y viaj en Kernow.

An chif eglos en Bosvena ew pur vroas, ha war jorna gan visit nei thera nebes tüs adro drefen boas encledhyas dhe senjy kens neppell. Bes lôwen o an gwas eglos dhe clappya gena nei. Thova certan fatel wrüg Petrok mos dort Kembra ha studhya en Wordhen kens vajya dhe Kernow. Ev a dhisqwedhyas dhe nei cofer ivory Petrok. Bès nag üjy y eskern etta na velha drefen bos anjei ledrys nanjew pell.

An cofer y honan veu ledrys ewedh adhiwedhas bes kevys veu arta. En eur ma saw ewa adheler dhe veister weder alwhedhys. Etho, mar qwra whei kemeres foto, whei wra cawas skeus an fotografer ewedh ! An gwas eglos o pur whanjek dhe glowes story Petrok en Kembra ha war an vorr a ves, e wrüg rei dhen copys a darallys Eglos Petrok Sans ha’n cofer heb cost !

Gerva: towl – plan; whithra – to investigate; encledhyas – funeral; Wordhen – Ireland; vajya – to travel; gwas eglos - verger; dhisquedhyas – showed; esgern – bones; ledrys – stolen; adhiwedhas- recently; kevys – found; saw – safe; (g)weder – glass; alwhedhys – locked; sceus – reflection; whanjek – keen

Chris Parkinson