Sunday, 28 February 2021

Radn an Gussül e'n termyn eus passyes - gen Neil - SWF L Trad.


Thew sür e vedha (y fedha) meur plesour dhen ow clappya Kernôwek en Chei Murdoch en Redrüdh e'n bledhednow deg ha pajar ügens. Chei Murdoch y hònan ew an kensa chei e'n bes a veu gòlowys gen gass, termyn era an ynjydnor William Murdoch trigas en Kernow e'n diwettha (dewetha) radn an 18ves cansbledhen. Nei a vetya warbarh pub de Merth dhe nos, ha de Sadòrn ewedh terweythyow. Thera dew glass, an eyl a vedha deskys gen Bernard ha y gila gena vy. Òttòbma dhewgh fôtô a radn a'n Gussül war an degrëys en mes an chei. E veu kemerys, my a heval e'n vledhen 1998 pò 1999 bès na ellama bos certain anodho. Ma edrek genam an qwalita. My a'n gwüg war ow fôn dhort fôtograf coth, kellys y liw nebes. Gwelys vedh, na whath, Annie, Susanne, Vanessa, Hilary, Alan ha my ow hònan. Na orama môy piw a gemeras an fôtô-ma en kensa. Nei eva lies bolla' de ha debry cakys ha tesednow war an saw - ha gen wharth ha cân ha gòckineth, heb mar, nei a dhesca Kernôwek ha kelmy sergh ha cowethyans yntredhon. En mesk an vebyon erol, thera Timmy Tòbm ha Gus, ha Hecka Menta, ha Dewy ha Dug ha Richat Angov, ha Timmynoggy ha mesk an benenes erol e vedha contys Jenny hag Angela ha Frances ha Sally ha Liz... hag oll warbarh, levow lowr dhe dherevel to an chei gen cân ha wharth.

Pandr'ew Cussül an Tavas Kernôwek ? Neil - SWF L T.

Cussül an Tavas Kernôwek ew kescowethyans a veu fondys e'n vledhen 1987 m'alja avonsya descans hag ûs pub-dedhyek an form diwedhes ha modern a'n tavas-ma, ew gelwys gena nei Kernôwek Bew. Grondys ew, dre vaner ledan, war oll agan lien Kernôwek, en favera an peth a veu gerys gen an scriforyon dhiwedhes. Ma ga scrifa o tisqwedhes fordhow hewül ha vas dhe biwa benag a venja purwir clappya. Rag hedna an Gussül a venja provia hy godhvos ha'y skians specyal e'n mater-ma dhe gebmys a Gernowegoryon eus lebmyn ha kebmys a vo e'n termyn a vedn dos, ma'l bos derevys endelha kemeneth crev ha kevrednek a gowsoryon. Thera nei o stüdhya an tavas ha provia classys, descans war linen ha kedhlow. A-dhia ba veu degemerys an FSS en 2008, an Gussül a veu 'kesobery gen bagasow erol m'al bos cressyes an nòmber a bresyow ha chonssys rag clappya. Cussül an Tavas Kernôwek ew menystrys gen bagas a vodhogyon ha piwa benag eus dhodho pecar pòrpos a ell kemeres radn dre dhanon messach dhen, pò gwelha whath, cows genen en Kernôwek. Dewgh barha nei ha welcòm whei a vedh !

Cussül an Tavas Kernôwek - The Cornish Language Council - is an association of friends, founded in 1987 to further the learning, teaching and everyday use of Kernôwek Bew - a spoken and written form of the language that favours later sources. Since these provide the kind of down-to-earth register that every language needs, we have a special contribution to make to the wider project of building a strong, cohesive speech community. We undertake research and provide classes, online learning and information. The Cussül is run by a voluntary management group and is open to all who support its aims. All you have to do to get involved is tell us. We would love to hear from people who wish to learn the language and anyone who is willing to help widen access to learning.

Saturday, 20 February 2021

Sodhva den Peryllüs - gen Neij Smith*

Mis Whevrel an 14ves jorna, Gool Valentin, Londres. 

Mettin da! Hanow vy ew Boss Johnson. Obma sodhva vy. E'n sodhva, ma desk brâs ha bord bian.

War an desk ma fôn (pò pellgowser), paperyow, jynn-amontya, bolla' goffy ha botel a burheor (purifier, disinfectant) diwla.

War a bord ma lever trigvaow ha lester leun a vleujyow (pò flowrys). Pur vesy ew an pellgowser rag gawas arhadowyow gan cowetha en America. En lever trigvaow ma manylyon esely kevothek/kevethek an Party an Mentenours (= Cons. Party. Neij a scrifas "Gwithadorek")My a ros an bleujyow dha Carrie bès hei wrüg lavaral dhemm pandra aljama gwil ganjans. Sodhva vrâs ew hei, bès nag eus spas rag skeusednow (pò fôtôs) ow flehes vy. Nag eus skeusen an vetêrnes war an vos naneyl, bès ma gweder pur vrâs drefen ow bosa vy an Boss !

*Ma Neij Smith ow kemeres radn en class Kernôwek Kevin Knox en Kembra. Ottobma an peth a scrifas rag y dhever (homework, lit. duty). Keslôwena dhodho !

Âls, Pras, Gwel, Hal ha Goon gen Richat Gendall, treusscrifys gen Dan Prohaska

Tednys dhòrt: Richard Gendall. 2003. Practical Modern Cornish - Part 1 Foundations, Liskeard: Teer ha Tavaz. 

English translation available with Richard Gendall's original text. 

Gerowgh nei desevos dr'o whei bran vrâs. Thero whei o neyja menowgh tredh an âls ha'n oon. Ma gas skelly crev whei o cronkya an ayr gen mar veur nerth ha dr'üjans o tythya pecar'a son sethow. A òles whei a ell merkya mens eus gwres dhe wil gwlas Kernow, peth a veu gwres alergh, peth o gwres pell dhe'n eur ma, oll en kemysca. Mirowgh! Hons ena a òles ma tüs goth an puskes owna ga ròsow. Hons ena ma stenoryon o tegy tâlhattys.

Mar qwrüssa vy mos barth dhe whei, ha mar qwrüsso whei sewya an awon, hei a wra gas drei whei dhe'n dreveglòs leb a veu vy genys ha megys. Mirowgh ena! Hedna a veu an chei nei, hag ena an cleghtour a wren crambla termyn my a veu maw. Ello whei attendya an düs na ort corn an strat üjy o cortos an buss? Mar qwrüssan'jei treylya adro, jei a alja gweles maw bian sedhek war dopp an fos en mires an waynys prei ha jei o teskydnya an menydh, kelmys dhe Borth. Gosowowgh, ha whei o clowes son an ynjyn ha'n trònkkerry lenwys a brei. Gosowowgh arta, ha whei o clowes an bagas arhans dhe dria y vûsik e'n skiber a ûgh an carrjy.

Ma an vran vrâs o tremena dres ker dhiswres a veu derevys war bans reb an fordh. Holma o kens pennplas metêrn, ha mirowgh! Ena ma men co a veu derevys ganjo er co y vab, alebma mil vledhen ha'n hanter.

Mar qwresso whei sewya an heyl lebmyn, ev a vedn gas drei whei leb wrüg an maw tyvya dhe dhen yònk, ha bos kemerys emann en gwidro an bownans, leun a sekerder ha doutys, lowender ha trûedh, o mos ales ha dos tre. Leverowgh dhe'n vôs en gwel an gwaneth na wressa hei y nakevy ev. Leverowgh dhe'n tiek dre vedna va bos parys dhe orra an margh dhe'n gov dhe hêrnya dohajedh en Penn Poll, hag avorow ev a weres dhodho o kil an cîder ort an wask lavalow. Whath trenja, ev a res mêkya y honan vel marner yònk, parys dhe omladh rag oll hebma a ell e gweles aderdro lebmyn.

Obma an eglòs war ladn an heyl. A po diwedh dhe'n strîf, an whegh clogh brêst ew cregys war an cloghprednyer e'n cleghtour a ell kesseny arta, "Gwrewgh fistena dhe'n eglòs!", ha martesen tüs a vedn trigas abarth dh'y gila heb froth na miken, grassa an duwow anjei dr'êns whath bew. Ma an trevas mejys. Hedhyw ma pronter an pluw o palas y lôwarth, ha ma an den arader oh aras y dir.

Ello whei ogla an gwydhvos e'n ke? Ahes, leur an coos a vedh gorherys a dhel segh ha kestednow (kest(en)ednow). En termyn an nos, ma an gwarthek o pedhygla, ma an dorhok o crowdel, ha terneyja a ûhen en cachya preves. Ma kei an bargen tir o piga mann y scovornow, ha hartha en gorthyp dhe grei an lôwarn üjy oh òla adhorth tû aral an heyl. E'n mettin, nei a wra difüna ort lev an tiek o carma dhodho, "Scott, Scott, ke en mes adro!" Ahes Scott a vedh et y gòben en denjel ascorn, en mên termyn ma an deves o pryvya adhorth an mena. Wrügo whei besca tastya còsoleth a'n par ma? Nag era nei ünweyth o longya dhe lawhedha an darjyow dro dh'obma.

An vran vrâs a bassyas adreus an castel coth ha tremena an glydn meur, en dadn dhedhy an awon deg, an còsow, an fordh wiüs, ha'n fordh gleder leb drei esperans ha duwon kekeffres. Hei eth rag er na wrüg hei terneyja an gorlivyow, hag ena, hei a dreylyas tû ha'n north. Adhelher, an tiredh medhal, an pras, an gwel, an lôwarth còsel; dherag, an tiredh cales, an geunegen, an hal, an radel, an oon, an gòdhal, an carn; tiredh an gwarthek dû ha para an menydh, dû ga mîn. En dadn, parcow bian degys ales mes a'n ydnyal gen whes na oren pana lies tüs dres na oren pana lies bledhen. Saw, mirowgh! Ena crellas nebün drev derevys en form cròbm, dhodho parcow münys gwres en mesk an carrygy; nag eus üdn lin còmpes etto malbew dabm! Ha war an tû aral, an gòrge, mirowgh! Ma dons meyn ha men hir. Thera nei en mesk an hendasow nei.

An vran vrâs a welas oll hebma pesqweyth a wressa hei dos tre adhorth an âls, ha hons ena, gwres war wartha pyllar coth leb o kensa radn neb ynjyn a longya dhe'n bal, ma hy neyth hei, bagas shiek a arren grüg, teklys a wreydhyow fin ha gwels segh. Otta whei devedhys dhe dre! Mar qwressa onan perdery dr'ew hebma ken avel an gwartha a skians ha còsoleth gwêns e perdery diweyth. Duw'r nos da dhewgh ha còsk et ta, en hünrosa whei dhe vos e'n gwir ena an Metêrn na!