Friday, 25 December 2020

An seythen ken Nadelik en 1979

Thew coynt fatel eron ow tos warbydn Kernowyon erol dre happ en pub sorn an bes. Ma hedna ow wharvos menowgh pa theron ow mos a'n eyl telher dh'y gila en tren, pò playn pò gorhel. Nena, theron ow mires ort an bobel eus a-dro dhen ha gosowes ortans ewedh. Thew pòlta moy marthys pa vo pederys dr'ew an Kernowyon dro dhe 180 mil (ea, na moy vel hedna !) en Kernow lebmyn ha na moy avel 400 mil en Breten Veur a-hes pa vons cowlcontys pup benyn ha den ha flogh. Ea, nag o nei lies e'n pow saw nag eus othom a reknans offycyal rag gòdhvos gan pobel dhe vos scattrys a-dro dhe'n bes. Thew pur apert nynj ew an diwettha poynt-ma fenomenon nowydh naneyl rag e'n nawnjegves cansbledhen ha kensa radn an ügensves, thera an bobel ow leverel "En pup telher e'n bes lebma vo toll e'n dor e vedh kevys Kernow enno/ etto ow palas dhe wil bal." Nag ew nowydh scattrans an Kernowyon dhan, saw e'n dedhyow tremenys-na tho nei crev ha lies ha contys mesk an gwelha tûs bal en lies pow, bès lebmyn tho nei gwadn ha nebes ha contys chorlys dhiskians et agan pow gan hònan. Dhe voyha an lowena dhen rag hedna pa vo metys gen onan agan kes-pednow bobbys en telher tremor pò en tû arall an Tamar !

Rag sampel, pa wrüga vy mos dhe b/Paris rag ow whel, nanj ew pemp bledhen e'n dedhyow cales/calish òja hacter an Bataclan, na veuma skydnyes a'n cay en Montparnesse ken dos warbydn benyn dhort Bosvena ha hy flehes. Ea, ma co dhebm ; my 'omglowas neptra vedhel a-dro dhe'm gar dyhow ha pa wrügama mires dhe'n dor, thera maw pur vian ow clena ort ow glin, hag ev kellys mesk an vajyoryon vrâs, y hònan oll en telher òncoth. Ria ! Pa wrügama cows dhodho en Frenkak, en üdn leverel, "pe le ma dha dhama, dha sira ? - Pandr'ew dha hanow ?" ha whath, ev a worthebas en Sowsnek, ha diw deken òja hedna, pa wrüg y dhama droblys gan cawas, a sav warbarh war scaval SNCF m'aljen bos gwelys, e wrüg hanaja ha leverel, "A, Kernow o whei ! Rial dra! Kernowes o vy." ha hei a evas badna coffy genam e'n stacyon gen lies whedhel ha meur wharth ken ponya gen y flehes dhe gatchya tren dhe Normandy.

Thera ken termyn en A Coruña en Spayn pa wrügama mos dhe wandra reb an porth rag gweles an scathow ha'n gorholyon bian. Thera den yonk era 'h ûsya crana dhe wòrra fardellow a brednyer war drònk-carr, ha thova gwiskys gen hevys rugby Perin (Penryn), rüdh ha dû. "Up the borough!," my a armas dhodho dhe wil ges ha nei a spendyas termyn hir ow clappya a gan kescowetha, y whel nakevys warbarh rag an termyn !

Ea, therom ow metya gen Kernowyon a bub ehen e'n vorr (fordh) -ma bès an kensa termyn erom ow perthy co anodho, tho an seythen ken dallath an dedhyow gol Nadelik en 1979, ha'n hager Thatcher nowydh-dewisys. Ow bloodh vy ow 19 ; tho an kensa termyn besca a veu gwelys Loundres genam ha thera vy ow stüdhya en Canterbury, dro dhe üdn owr ha hanter alena en tren. Ena, en Oxford Street, my a dhedh warbyn mos (mowes) deg a'n keth bloodh era mos dhort beister dhe veister ow mires ort an peth era en shoppys. Tho hei gwiskys warlergh an gis punk a'n termyn-na gen jerkin a grohen ow re vrâs rag hy diwscodh, ha lodrow tellek dû era 'teskydnya et hy bottow Doc Martin, ha restrys o hy blew dû ha cott en speikys bian - saw an peth a wrüg gwil dhebm cows dhedhy ow hy filen gott ! Ea, war verr lavarow, tho pur wir cott - re gott heb mar rag mis Kevardhû en Loundres - bès moy vel hedna tho gwres a badn brith Kernow (Cornish tartan, therom ow mênya.). "Durdadhawhei !", medham dhedhy, "O whei Kernowes ?" ha hei wrüg wherhin ha leverel fatel o devedhys dhort S.Erth rag stüdhya en Loundres ha fatel era whilas ro Nadelik rag y vroder yonk saw na alja mos en cost an peth ker era e'n shoppys. Nei a dhebras tabm warbarth en chei coffy Grek lebma wrüg an ostes wheg gan gòrra derag an veister ha profya cakys Grek heb cost m'alja an bobel yonk era ow tremena gan gweles ha pedery an telher dhe vos da rag stüdhyoryon dhe dhebry. Moy, na vadama leverel dhewgh ...

Ma lies sampel dhe nei oll, heb mar, ha da via genam clowes gas derivasow ewedh. Scrifowgh dhen, my 'as pes. Wrüsso whei metya gen Kernow pò Kernowes en mes a'n pow ? ... Ha pele ero whei lebmyn ?

No comments:

Post a comment