Tuesday, 6 December 2016

Margh gen Nicholas Williams

This article is in Kernowek Standard (KS).

Craig Weatherhill war y vargh coth.
An ger kebmyn rag margh ‘horse’ in Godhalek Coth o each, ha goos nessa yw hedna dhe’n ger Latyn equus ‘margh’, gwelys in geryow Sowsnek kepar hag equineequestrian, h.e. Nyns yw each ûsys ganso y honen in Godhalek Wordhen hedhyw i’n jëdh, kynth ywa kebmyn i’n Scot-Godhalek. Rag leverel margh ‘horse’ gwell yw gans Gwydhyly Wordhen an ger capall, ha hèn a hevel bos an keth ger avell kevyl in Kernowek, kefys rag ensampel in hanow an blu, St Michael Penkevil, teyr mildir dhe’n soth-ÿst a Drûrû. An form Godhalek each- yw traweythyow kefys in Wordhen in henwyn tyleryow, rag ensampel in Eachléim ‘labm an margh’ in Conteth Mayo hag Eachroim ‘keyn margh’, ow referrya dhe form an vryn, in Conteth Galway. Eachroim, ‘Aughrim’ in Sownek, a veu tyller an vatel vrâs inter lu Wella Orenj ha’n Secùnd Jamys i’n vledhen mil whegh cans naw deg onen. I’n tavosow Brethonek each an Godhalek yw ebep. Nyns yw hedna kefys avell ger ino y honen naneyl, saw y’n gwelyr traweythyow in henwyn tyleryow. An exampyl gwelha martesen yw Epynt in Powys, Cres Kembra. Yma an hanow Epynt ow tos dhyworth ragform *Eb-hynt ‘fordh margh’, hedna a via Ep’hyns in Kernowek. Epynt yw tireth ledan gonyow, randir may hyll mergh ponya yn êsy. An element Brethonek eb- yw kefys inwedh i’n ger Kernowek ebol ‘young horse, foal’, ebol in Kembrek hag ebeul in Bretonek. Kynth yw an ger ebol kefys whegh gweyth i’n textow Kernowek Cres, ma ev ow referrya ena dhe’n asen yonk usy Crist ow marhogeth warnodho De Sul Blejyow. In Dornscrif Bilbao, na whath, ma an keth ger-ma ow referrya dhe vargh yonk, pò 'colt' in Sowsnek. Hag in Creacyon an Bÿs yma an ger drog-ebol ow styrya ‘den cales y bedn’. Awos oll hedna me a grës bos an gwir genen gwil devnyth a’n ger ebol dhe styrya ‘foal, margh yonk.’

Notes for SWF L readers: 
Margh often became marth in later Cornish just as warlergh was often warlerth.
KS writes yw for ew 'is' and in for en 'in'.
Kepar is the earlier form of pecar 'like' and awos is the full form of wos.

No comments:

Post a Comment